پارک ملی تندوره

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

پارک ملی تندوره یکی از بزرگترین مناطق حفاظت شده ایران است که می توان پلنگ کمیاب ایرانی را در آن یافت. این منطقه با طبیعت بکر و زیبای خود زیستگاه جانوران و رویشگاه گیاهان زینتی و دارویی بسیاری است.

تندوره در سال ۱۳۴۷ به عنوان ‘منطقه حفاظت شده’ قرق شد و در سال بعد از آن به ‘پارک وحش تندوره’ تغییر نام یافت. از سال ۱۳۵۳ مساحت این پارک تقلیل یافت و طی مصوبه شورای عالی محیط زیست از سال ۱۳۶۱ به عنوان پارک ملی تندوره معرفی شد.
مساحت کنونی پارک ملی تندوره ۳۵ هزار و ۵۴۰ هکتار و مساحت منطقه حفاظت شده تندوره ۹ هزار و ۵۰ هکتار است.
پارک ملی و منطقه حفاظت شده تندوره در محدوده شهرستان درگز واقع در شمال استان خراسان رضوی نزدیک مرز ترکمنستان در منطقه ای کوهستانی با صخره ها و تپه ماهورهای متعدد و دره های ژرف و پرشیب پوشیده از گیاهان مختلف قرار دارد و یکی از بهترین زیستگاه های جانوران وحشی به ویژه قوچ و میش اوریال نیز است.

پارک ملی تندوره

پارک ملی تندوره

موقعیت جغرافیایی
بر اساس تقسیم بندی مجموعه تندوره در شهرستان درگز و در حوزه آبریز هریرود و کشف رود و زیر حوزه رودخانه درونگر قرار گرفته است. پارک ملی تندوره که زمانی تفرجگاه و محل تفریح مردم درگز و قوچان بود از زیباترین و عمیق ترین دره های ژرف و پر شیب و تپه ماهورها بهره مند و از بهترین زیستگاههای جانوران وحشی به ویژه قوچ و میش اوریال است. چنانچه صبح زود یا غروب در این منطقه باشید گله های کل و بز در حال چرا را می ببینید.

مرتفع ترین نقطه این منطقه ‘قله قنبرعلی’ در جنوب محدوده به ارتفاع ۲۵۸۶ متر است و پست ترین نقطه با ارتفاع ۸۸۴ متر در بخش شمالی محدوده تندوره قرار دارد.

آب و هوای متنوع
پارک ملی تندوره بخاطر قرار گرفتن روی ارتفاعات کپه داغ در جنوب و غرب، تاثیر پذیر بودن از کویر قره قوم و جلگه پست درگز از سمت شمال دارای دو نوع آب و هوای متفاوت است. قسمتهای جنوبی و غربی پارک به علت وجود ارتفاعات بلند و تحت تاثیر توده های هوایی مدیترانه ای دارای آب و هوایی سرد و رطوبت بیشتر و قسمت های شمالی تحت تأثیر آب و هوای گرم و خشک کویر قره قوم و جلگه پست درگز دارای آب و هوای نسبتا گرم و رطوبت کمتر است.

ین منطقه فاقد مراکز جمعیتی است و تنها پاسگاههای محیط بانی چهلمیر، بابانستان، شکراب، تیوان، درونگر، چرلاق و زیارتگاه علی بلاغ در آن قرار دارند. داخل پارک در ایامی که ریزشهای جوی وجود ندارد می توان از تنها راه ارتباطی داخل پارک استفاده کرد که محیط بانی چهلمیر را به شکرآب وصل می کند.

تندوره از نظر منابع آبی فاقد رودخانه های مهم است و قسمت اعظم منابع آب منطقه را چشمه ها تشکیل می دهند. حدود ۳۱ چشمه و هشت حلقه چاه نیز در این محدوده وجود دارد که چشمه های چهلمیر، بید، رجبه، ادانه، قره نهه، مدخان، باش تپه، ایدلق، قره لوکه، کلاشک، توغی، تندوره، چرلاق و رف سو از مهمترین آنها به شمار می روند.

میزان بارندگی سالانه در تندوره ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیمتر و توزیع بارندگی در فصول مختلف بسیار متفاوت است. درجه حرارت در زمستان تا منفی ۲۰ درجه هم می رسد و حداقل چهار ماه از سال در این منطقه برف وجود دارد. بیشتر حجم باران در فصل بهار رخ می دهد. آبدهی چشمه های منطقه چشمگیر نبوده و تنها چشمه های چهل میر و چرلاق بطور نسبی دارای آبدهی بیشتری در مقایسه با سایر چشمه ها هستند.

زیستگاهی زیبا برای گونه های جانوری
شکل خاص زیستی، ساختمان خاک، تغییرات ارتفاع، میزان بارش و شکل آن و نوسانات و گرما سبب سده پوشش گیاهی متنوعی در این ناحیه دیده شود. پارک ملی تندوره از نظر ذخایر طبیعی و حیاتی، تنوع زیستی و نمونه های حیات وحش(قوچ و میش اوریال) و پدیده های ارضی و دیگر ویژگیهای خاص در نوع خود پارکی ممتاز است.
منطقه دارای ساختاری کوهستانی با مورفولوژی نامنظم بوده و کوههای آن سیمایی بهم ریخته دارند. این پارک از یک سری کوههای مرتفع و متصل به هم تشکیل شده و رشته کوه مشخصی ندارد.

پلنگ و تندوره
پارک ملی تندوره از نظر تاریخی نیز حائز اهمیت بوده و در گذشته نه چندان دور راه ارتباطی درگز به قوچان از این منطقه می گذشته است. در این منطقه بازمانده های سکونت در ادوار گذشته به چشم میخورد که از آن جمله می توان به آثار باقیمانده از دژی قدیمی به نام قلعه رجبه اشاره کرد که بنابر مشهور قدمت آن به قبل از اسلام باز می گردد.

از هفت گونه گربه سان ایران پنج گونه یعنی ‘پلنگ ایرانی، گربه جنگلی، گربه دشتی، گربه پالاس و سیاه گوش اوراسیا’ در این منطقه زندگی می کنند و بر همین اساس ایران مهمترین زیستگاه پلنگ در خاورمیانه است.

پارک ملی تندوره

پارک ملی تندوره

تندوره محل زندگی چند گونه حیوان نادر بویژه پلنگ ایرانی است. بطوری که در سال ۱۳۷۰ تعداد ۱۳۴ قلاده پلنگ در آن دیده شد و جمعیت آن در سال ۱۳۸۷ نزدیک به ۶۰ قلاده برآورد شد. تعدادی از پلنگهای معروف که با گردنبند ردیاب ماهواره ای و قلاده گذاری شده در منطقه حضور دارند با اسامی ‘بردیا، برنا و برزو’ شناخته می شوند و حتی طبق گفته محیط بانان منطقه ‘برنا و بردیا’ جفت گیری کرده اند. کل و بز طعمه اصلی پلنگ هستند که در این منطقه زیست می کنند.

از سم داران تندوره هم می توان به بز وحشی که گله های ۱۰۰ تا ۱۵۰ راسی آن در ارتفاعات منطقه دیده می شود و گوسفند وحشی اشاره کرد که از گونه قوچ و میش اوریال و خالص ترین نژاد این گونه در ایران است. شمار قوچ و میشهای پارک را در سال ۱۳۵۶ حدود ۶۰۰۰ رأس برآورد کردند و اکنون جمعیت گوسفندان وحشی پارک تندوره بالغ بر ۴۰۰۰ راس است.

گراز از دیگر حیوانات پارک است که به تعداد زیاد در مناطق مختلف به ویژه شمال پارک تندوره زیست می کند. گرگ هم در قسمتهای نسبتا کم ارتفاع پارک و محدوده های مشرف بر روستاهای اطراف به صورت منفرد یا دسته های دو تا پنج قلاده ای دیده می شود که در فصل زمستان بیشتر از قوچ، میش، کل و بز و در تابستان از گله گوسفندان اهلی شکار و تغذیه می کند. روباه قرمز، شغال، سمور سنگی، کفتار، رودک و انواع جوندگان همچون خرگوش بی دم و تشی از دیگر پستانداران این منطقه هستند.

پرندگان تندوره
پارک ملی تندوره از نظر تنوع گونه های پرندگان نیز بسیار غنی است. پرندگان بیشتر در نواحی پست و حاشیه ای پارک و داخل دره ها و نزدیک به چشمه سارها دیده می شوند. ‘کورکور، سارگپه پابلند، عقاب دشتی، عقاب شاهی، عقاب طلایی، کرکس، هما، لیل، کوکر، مرغ حق، شبگرد بلوچی، بادخورک معمولی، بادخورک کوهی، زنبورخوار معمولی، هدهد، چکاوک طوقی، پپت خاکی و سنگ چشم دم سرخ’ گروهی از پرندگان مهاجر به پارک تندوره را تشکیل می دهند. تعدادی از گونه های مهم بومی منطقه نیز عبارتند از ‘دلیجه، کبک، تیهو، قرقاول، بلدرچین معمولی، کبوتر چاهی، قمری، یاکریم، چکاوک شاخدار، چکاوک آسمانی، دم جنبانک ابلق، قرقی، سسک، سار، زاغی، کلاغ گردن بور، کلاغ ابلق، الیکایی، توکای سیاه، زردپره کوهی، زردپره مزرعه، انواع جغد و سهره سینه سرخ.’
خزندگان این پارک هم شامل ۹ گونه مار غیر سمی، چهار گونه مار نیمه سمی، پنج گونه مار سمی، شش گونه سوسمار و لاکپشت هستند.

کفچه مار، دال، قرقاول بال سفید و هما هم از گونه های در خطر انقراض محسوب می شوند که هم اینک در تندوره زیست می کنند.
پوشش گیاهی پارک ملی تندوره نیز در نقاط مختلف آن سیمای متفاوت دارد. دامنه کوههای بلند به ویژه بلندی های میانی پارک و کوهپایه ها و شیبهای بر آفتاب در این پارک پوشیده از درمنه و همراه با انواع گونه های علفی است. شیبهای تند آن نیز پوشش تنک و درختچه و درخت دارد.

همچنین پارک ملی تندوره را می توان بهشت گیاهان دارویی نامید به طوری که هم اینک تأمین ذخیره بذر و تحقیق و پژوهش در زمینه گونه های گیاهی در این منطقه انجام می شود.

تاکنون ۳۷۳ گونه گیاهی از ۶۰ تیره در این پارک شناسایی شده اند. ‘اورس، انجیر، بید، نسترن، گوجه وحشی، کرکو، درمنه، گون، کلاه میرحسن، باریجه، آنغوزه، کندل، زیره سیاه، کتان وحشی، آویشن، انواع گرامینه، آلبالوی وحشی، شیر خشت، زرشک، انواع گیاهان یکساله مرتعی و گیاهان با ارزش دارویی’ از مهم ترین گونه های گیاهی در این پارک است.

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.